Bayat Ekmek, Üç Yol

Bir somun ekmek alıyorum, iki gün içinde yarısını yiyorum, üçüncü gün elimde kalan taşlaşmış oluyor. Dört kişilik bir evde bu sorun değil, ekmek hep biter. Tek başıma yaşayınca ekmek yumuşakken tükenmiyor, kenarda kalıyor, sonra da çöpe gidiyor.

Bayat ekmeğe üç yolum var: bir iki dilimi yumurtaya batırıp kızartmak, tek kişilik kahvaltı çıkarıyor. Kalanı küçük küçük doğrayıp fırında kızartmak, çorbaya kruton oluyor. Yarım somundan fazlası varsa rondoda çekip galeta unu yapmak, dondurucuda aylarca duruyor. Hangisini seçeceğim elimdeki dilim sayısına bağlı.

Ekmeği ciddiye almak yeni bir şey değil. Ekmek karneyle dağıtılan yılları okuyunca bunu daha iyi anlıyorum, orada kural çok daha sıkıydı. Benimki üç basit yöntem, o kadar.

Yol 1: Yumurtalı ekmek (1 kişilik kahvaltı, toplam 8 dakika)

• 2 dilim bayat ekmek
• 1 yumurta
• 2 yemek kaşığı süt (yoksa su da olur)
• 1 tutam tuz
• 1 tatlı kaşığı tereyağı

1. Yumurtayı sütle ve tuzla çırp.
2. Ekmek dilimlerini her iki yüzden bu karışıma batır, biraz emmesini bekle.
3. Tavayı orta ateşte ısıt, tereyağını erit.
4. Dilimleri iki yüzü de kızarana kadar pişir, her yüz iki dakika kadar sürüyor.

Bu yöntem sadece kuru, sert dilimlerle iyi çalışıyor. Ekmek hâlâ yumuşaksa yumurtayı emmiyor, tavada dağılıyor.

Yol 2: Çorbaya kruton (fırın ısınması dahil toplam 20 dakika)

• 2 ile 3 dilim bayat ekmek, küp doğranmış
• 1 yemek kaşığı zeytinyağı
• Tuz, karabiber

1. Fırını 180 dereceye ısıt.
2. Ekmek küplerini zeytinyağı, tuz ve karabiberle harmanla.
3. Tek sıra halinde fırın tepsisine diz, sekiz on dakika kızart, ortada bir kere çevir.
4. Soğumaya bırak.

Kruton oda sıcağında kapalı kavanozda duruyor, ben üç dört gün içinde bitiriyorum, daha uzun kalıcı olduğunu denemedim.

Yol 3: Galeta unu (kurutma, soğuma ve öğütme dahil toplam yarım saate yakın)

• Kalan ekmek, kabuğuyla birlikte, ne kadar varsa

1. Fırını 150 dereceye ayarla.
2. Ekmeği parçalara böl, tek sıra halinde tepsiye yay.
3. On beş yirmi dakika kurut, tamamen gevrekleşene kadar, ortada bir kere çevir.
4. Soğuduktan sonra rondoda un haline getir.
5. Küçük poşetlere ayır, dondurucuya at.

Galeta ununu tek poşette büyük miktar dondurmuyorum. Dondurucu rehberimde yazdığım gibi çözülen bir şeyi tekrar dondurmak bazen sorun çıkarıyor, o yüzden küçük paketler yapıp ihtiyaç kadarını çıkarıyorum, gerisi kapalı kalıyor.

Sık sorulanlar

Bayat ekmek neden bayatlar? Tam kimyasını bilmiyorum ama ekmek havayla buluşunca nemini kaybediyor, kabuk sertleşiyor. Poşette bile birkaç günde oluyor bu, sıkı kapatmak sadece geciktiriyor.

Küflenmiş ekmeği kesip kalanını yiyebilir miyim? Ben yemiyorum. Küf gördüğüm anda ekmeği bütünüyle atıyorum, kesip kalanını kurtarmaya çalışmıyorum. Risk almaya değmiyor.

Hangi ekmek hangi yönteme daha uygun? Beyaz somun ya da baget yumurtalı ekmek için iyi çalışıyor, çünkü sıvıyı düzgün emiyor. Kepekli ya da çok gözenekli ekmek galeta ununda daha iyi sonuç veriyor, dağılmadan kuruyor.

Galeta unu dondurucuda ne kadar dayanır? Emin bir süre veremem, bende hiç üç ayı geçmiyor çünkü hep tükeniyor. Sıkı kapalı tutulduğu sürece bozulmadan durduğunu görüyorum.

Yumuşak, hâlâ tazeye yakın ekmekle de yapılır mı? Galeta unu için olur ama daha uzun kurutman gerekir. Yumurtalı ekmek ve kruton için olmaz, yumuşak ekmek ikisinde de dağılıyor.